Jól með fjölskyldunni: 14 spár fyrir Typical
Jólin eru hátíð fastra venja. Ár hvert situr sama fjölskyldan við sama borðið og margt endurtekur sig með vissu: pakka er hrist áður en hann er opnaður, við matarborðið kemur sagan af jólunum fyrir þrjátíu árum og eftir eftirréttinn verður sófinn furðu vinsæll. Typical gerir þessa þekkingu að leik fyrir allar kynslóðir. Fyrir hátíðina skrifar hver manneskja spár um hin og yfir jóladagana merkið þið við það sem gerist. Það sem stendur um þig birtist fyrst þegar það hefur ræst. Hvernig leikurinn virkar í smáatriðum stendur í leiðbeiningunum.
Svona stillið þið leikinn
- Stærð spjaldsins eftir lengd heimsóknarinnar. Fyrir eitt kvöld með pakkaopnun duga 3 × 3. Ef þið eruð saman frá aðfangadegi til annars í jólum hentar 4 × 4. Ef þið haldið jólin bara tvö eða þrjú er betra að byrja á 2 × 2.
- Setjið lokadaginn við lok heimsóknarinnar. Veljið kvöld síðasta hátíðisdagsins eða daginn sem fyrstu gestirnir halda heim. Þá lýkur leiknum af sjálfu sér og það þarf ekki að muna eftir honum í kveðjuösinni. Þegar skrifað er sýnir lokadagurinn líka hve langt fram í tímann spá má ná.
- Komið ykkur saman um vinning sem kostar ekkert. Sigurinn þýðir frí frá uppvaskinu, rétt til að sofa út næsta morgun eða að velja kvikmynd kvöldsins. Slíkir vinningar gleðja börn jafnmikið og afa og ömmur.
- Elding eða frjáls skrif – eftir fjölskyldunni. Ekki finnst öllum gaman að skrifa í símann. Með „Elding“ og flokknum „Dæmigert fyrir okkur“ fyllir Typical spjöldin með tilbúnum setningum og þið getið byrjað strax. Ef þið viljið spár sem hitta einmitt ykkar fjölskyldu veljið þið „Skrifa frjálst“ – róleg stund fyrir jólamatinn hentar vel til þess.
14 spár fyrir hátíðirnar
Þessar setningar eru skrifaðar fyrir jólin og aðrar fjölskylduhátíðir. Á spjaldinu stendur nafn manneskju úr hópnum ykkar á undan hverri setningu:
- hristir pakka áður en hann er opnaður
- geymir gjafapappírinn til að nota hann aftur
- segir „Þetta var nú óþarfi!“ þegar pakki er opnaður
- lagar kúlu á jólatrénu
- nartar í smákökur áður en maturinn er kominn á borðið
- tekur mynd af dekkaða borðinu áður en byrjað er að borða
- fær sér eftirrétt í annað sinn
- biður um uppskrift að rétti
- segir frá því hvernig jólin voru haldin í gamla daga
- syngur jólalag hærra en öll hin
- sofnar í sófanum eftir matinn
- hringir myndsímtal í ættingja
- stingur upp á göngutúr eftir matinn
- skiptir afgöngum í box við kveðjustund
Það sem gerist í hverri fjölskyldu
Sumt gerist ekki bara um jólin heldur í hverju fjölskylduboði. Eftirfarandi setningar koma úr flokknum „Dæmigert fyrir okkur“ í eldingarhamnum og passa vel við langa daga í stofunni:
- segir sögu sem allir hafa heyrt áður
- smalar öllum saman í hópmynd
- sýnir öllum myndband í símanum
- biður um hleðslutæki
- kvartar undan veðrinu
- geispar hátt
- kveður og verður svo í klukkutíma í viðbót
Ráð fyrir leik með öllum kynslóðum
- Ein manneskja sér um leikinn. Best er manneskja sem kann vel á síma og hefur tíma fyrir hátíðina. Hún stofnar leikinn, sendir kóðann eða hlekkinn í fjölskylduspjallið og hjálpar afa og ömmu að taka þátt. Í vafranum nægir nafn og það þarf engan aðgang.
- Börnin spila í liði. Frá fjórum manneskjum er hægt að spila í liðaham. Þau sem kunna ekki enn að lesa mynda lið með fullorðinni manneskju: hún les spjaldið upphátt, börnin fylgjast með og kalla um leið og eitthvað gerist. Börn taka oft eftir meiru en fullorðna fólkið.
- Merkið strax, ekki allt í einu á kvöldin. Þegar spá rætist er strax merkt við hana. Annars týnist helmingurinn í pakkaösinni og að lokum man ekkert ykkar hvert fékk sér í raun eftirrétt tvisvar.
- Fáið þau hljóðlátari með í gegnum skrifin. Oft fylgist manneskjan sem segir minnst við borðið best með. Þar sem hver manneskja skrifar um hin eiga líka þau hljóðlátu sinn þátt í leiknum – og setningar þeirra hitta furðu oft í mark.
- Látið símann ekki taka yfir. Typical gengur til hliðar. Leggið símann frá ykkur meðan borðað er eða pakkar opnaðir og kíkið á hann í hléum. Leikurinn lifir á hátíðinni, ekki öfugt.
Algeng mistök
- Of stór spjöld. 5 × 5-spjald fyllist sjaldan á einu kvöldi og spennan gufar upp. Byrjið frekar smátt og hefjið nýjan leik milli jóla og nýárs.
- Viðkvæm málefni. Arfur, þyngd, gamlar deilur eða spurningin um barnabörn eiga ekki heima á spjaldinu. Það sem særir um jólin særir tvöfalt.
- Spár sem ekki sjást. „Gleðst yfir gjöfunum“ er aldrei hægt að merkja við, „þakkar fyrir með faðmlagi“ er það.
Þegar leiknum lýkur
Þegar leiknum er lokið kemur allt í ljós: hver manneskja sér hvað stóð um hana, líka það sem aldrei gerðist. Einmitt um jólin verður þessi stund oft sú besta á kvöldinu, því hún sýnir hve vel fjölskylda þekkir hvert annað – og hve hlýlega hún hlær að sérkennum sínum.